Pro publico bono

Pytanie 104

To by??o oko??o 10 lat temu. Zmarli moi dziadkowie. Oni byli rolnikami. Mój ojciec ma jeszcze czwórk? rodze??stwa. Czwórka rodze??stwa mojego ojca zosta??a na wsi. Wi?c ziemia, która nale??a??a do moich dziadków, przypad??a im, bo ze wzgl?dów prawnych mój ojciec, jako mieszkaniec miasta, nie móg?? otrzyma? ziemi. Ale on przez ca??y czas bardzo swoim rodzicom - i pó??niej swojemu rodze??stwu - na tym gospodarstwie pomaga??. Mamy ju?? postanowienie s?dowe o spadku. I tam jest napisane, ??e spadek jest dzielony na wszystkie dzieci, ale ziemi? otrzymuj? tylko ci, którzy zostali na wsi. Czyli wszyscy poza moim ojcem. Przez te dziesi?? lat mój ojciec nie otrzyma?? rekompensaty za t? ziemi? od swojego rodze??stwa. Czy w tej chwili mo??e jeszcze si? o swój spadek ubiega? i jak to zrobi??



Skoro rodzice zmarli ok. 10 lat temu, to dziedziczenie ustawowe gospodarstwa rolnego nast?puje na podstawie starych przepisów (art. 1059 i nast. kc), tj. obowi?zuj?cych przed 14 lutym 2001r. kiedy to Trybuna?? Konstytucyjny zakwestionowa?? ich zgodno??? z Konstytucj?. Nie ma znaczenia data rozpatrywania danej sprawy przez s?d, lecz chwila otwarcia spadku (chwila ??mierci spadkodawcy), bo to ona rozstrzyga o nabyciu spadku. Do spadków tych b?d? mia??y zastosowanie przepisy obowi?zuj?ce od 1 pa??dziernika 1990r. do 14 lutego 2001r.  Je??eli w sk??ad spadku wchodzi gospodarstwo rolne, konieczne jest wyodr?bnienie dwóch cz???ci spadku, dlatego te?? „Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku”, sk??ada si? z dwóch odr?bnych punktów, w pierwszym wymienia si? spadkobierców dziedzicz?cych spadek na zasadach ogólnych, w drugim spadkobierców dziedzicz?cych gospodarstwo rolne. Owo wyodr?bnienie nie nast?pi??oby tylko w dwóch sytuacjach, tzn. gdyby wszyscy spadkobiercy spe??niali szczególne (nieobowi?zuj?ce ju??) przes??anki dziedziczenia gospodarstwa rolnego, b?d?? gdyby ??aden z nich ich nie spe??nia??. W ówczesnym stanie prawnym pierwsze??stwo w dziedziczeniu gospodarstwa rolnego mieli spadkobiercy posiadaj?cy okre??lone w kodeksie cywilnym przymioty np. stale pracuj?cy bezpo??rednio przy produkcji rolnej albo maj?cy przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej.
Dlatego te?? Pana ojciec, mimo ??e jest spadkobierc?, co wynika z postanowienia s?du, nie partycypuje w gospodarstwie rolnym, co równie?? wynika z tego samego postanowienia s?du.
Nie oznacza to jednak, i?? ojca nale??y traktowa? tak, jakby w ogóle nie by?? spadkobierc?. Przez to, ??e nie mia?? kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, nie przesta?? by? przecie?? synem swoich rodziców. A zatem ma prawo do spadku po nich, a jedynie nie odziedziczy gospodarstwa rolnego. Je??eli w sprawie zostanie zainicjowane post?powanie o dzia?? spadku, wówczas decyzja czy gospodarstwo dzieli? (art. 213, 214 k.c.), czy te?? przyzna? jednemu tylko ze spadkobierców zostanie podj?ta przez S?d. S?d te?? wypowie si? co do ewentualnych sp??at jakie powinni sobie wzajemnie poczyni? spadkobiercy, tak, aby nikt nie zosta?? pokrzywdzony.



<< powrót do listy pytań