Pro publico bono

Pytanie 126

Mam dzia??k?, która okaza??a si? by? dzia??k? na dziko. Teren nale??y do Miasta Szczecin. Chcieliby??my uregulowa? stan prawny, to znaczy podpisa? odpowiednie umowy z w??a??cicielem. Mam pytanie – czy za lata u??ywania tych dzia??ek w przesz??o??ci w??a??ciciel gruntu ma prawo ???da? od nas nale??no??ci?



Przez ostatnie lata korzysta?? Pan z dzia??ki bez podstawy prawnej, jak Pan to okre??li?? „na dziko”. Dzia??ka by??a w Pana posiadaniu, ale to nie Pan by?? jej w??a??cicielem. W takiej sytuacji znajduj? zastosowanie przepisy art. 224 i nast?pne Kodeksu cywilnego. Na pewno w??a??ciciel mo??e ???da? od osoby, która faktycznie w??ada jego rzecz? (od Pana), a??eby rzecz zosta??a mu wydana, ale oczywi??cie mo??e równie?? zaproponowa? zawarcie umowy, na mocy której uregulowane zostanie dalsze korzystanie z dzia??ki. Jak rozumiem, w??a??ciciel chcia??by przy okazji uzyska? od Pana jakie?? wynagrodzenie, licz?c wstecz od dnia zawarcia umowy. 
Kwestia nale??no??ci za korzystanie z rzeczy oraz innych roszcze?? uzupe??niaj?cych przys??uguj?cych w??a??cicielowi (po??ytki, odpowiedzialno??? z tytu??u pogorszenia rzeczy itp.) uzale??niona jest od tego, czy obejmuj?c dzia??k?  i b?d?c jej posiadaczem by?? Pan w dobrej czy w z??ej wierze. Kodeks cywilny nie definiuje poj?cia dobrej wiary, ustanawia jednak jej domniemanie. Domniemanie to mo??e by? obalone, je??eli w??a??ciciel udowodni, ??e mia?? Pan ??wiadomo??? tego, ??e dzia??k? posiada Pan w sposób bezprawny lub, w przypadku braku tej ??wiadomo??ci, je??eli udowodni, ??e brak ten by?? nast?pstwem niedbalstwa lub niezachowania  przyj?tej w danych warunkach staranno??ci. Je??eli przyj?? istnienie po Pana stronie dobrej wiary, to nie b?dzie Pan obowi?zany do zap??aty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Je??eli jednak w??a??ciciel by??by w stanie udowodni? Panu z??? wiar?, to b?dzie móg?? owego wynagrodzenia ???da?. Roszczenie takie przedawnia si? z mocy art. 229 k.c. z up??ywem roku od dnia zwrotu rzeczy. W przedmiotowej sprawie do zwrotu nie dosz??o, wi?c roszczenie jest nieprzedawnione.
Natomiast kwesti? odr?bn? pozostaje okres, za jaki w??a??ciciel mo??e ???da? wynagrodzenia za korzystanie, a tego w??a??nie dotyczy Pana pytanie. W przypadku korzystania umownego wynagrodzenie by??oby p??atne okresowo (czynsz), a zgodnie z art. 118 k.c. roszczenia o ??wiadczenia okresowe przedawniaj? si? z up??ywem 3 lat. Niestety, wi?kszo??? prawników stoi jednak na stanowisku, ??e wynagrodzenie przys??uguj?ce w??a??cicielowi od samoistnego posiadania rzeczy jest ??wiadczeniem jednorazowym, co oznacza, ??e roszczenie takie przedawnia si? z up??ywem 10 lat.
Warto pami?ta?, ??e nale??na kwota mo??e zosta? pomniejszona o nak??ady poczynione przez Pana w stosunku do przedmiotowej dzia??ki, jak równie?? i o tym, ??e drog? umowy mo??na uzgodni? w sposób wi????cy wysoko??? zaleg??o??ci, niekoniecznie trzymaj?c si? powy??szych regu??. Powy??sze zasady dotycz? bowiem przedawnienia roszcze??, co znaczy, ??e wskazane wy??ej okresy wyznaczaj? maksymalne kwoty, jakie ewentualnie mog??yby by? dochodzone w s?dzie.



<< powrót do listy pytań