Pro publico bono

Pytanie 99

Mam czworo rodze??stwa. Rodzice przekazali darowizn? dwóm braciom dwie ró??ne nieruchomo??ci. Potem siostrze kupili ziemi?. Ja jedyny zosta??em pomini?ty. Rodzicom pozosta?? jeszcze kawa??ek gruntu, ale nie zdecydowali si? na oddanie go ??adnemu dziecku. W takiej sytuacji zmar?? mój ojciec. Nie zostawi?? testamentu, rozumiem, ??e po jego ??mierci dziedziczy nasza mama i my. Siostra i mama chc? si? zrzec swojej cz???ci, abym to ja móg?? przej?? grunt. By??oby wtedy sprawiedliwie. Ale bracia, który wcze??niej dostali darowizn?, te?? roszcz? sobie prawo do spadku i chc? jeszcze wi?cej. Czy jest szansa, abym nie by?? pokrzywdzony? Czy mo??na te sprawy za??atwi? u notariusza?



Poniewa?? Pa??ski ojciec zmar??, nie pozostawiaj?c testamentu, dochodzi do dziedziczenia z mocy ustawy. W pierwszej kolejno??ci powo??ane do dziedziczenia s? dzieci oraz ma????onek spadkodawcy, czyli dziedziczy Pan w zbiegu z mam? i rodze??stwem. Ze wzgl?du na wspólno??? maj?tkow? ma????e??sk? maj?tek spadkodawcy jest z regu??y w po??owie w??asno??ci? jego wspó??ma????onka, co oznacza ??e podzia??owi b?dzie podlega??a tylko po??owa maj?tku (gdy?? druga po??owa jest w??asno??ci? pa??skiej mamy). Dotyczy to równie?? rzeczonej nieruchomo??ci. Zgodnie z prawem Pana mama dziedziczy po m???u w 1/4, natomiast pozosta??a cz???? maj?tku b?dzie podzielona na pi?? cz???ci (art. 931 k.c.). W pierwszej kolejno??ci nale??y przeprowadzi? post?powanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmar??ym ojcu (art. 669 kpc i nast?pne). Dzia?? spadku to sprawa odr?bna, cho? mo??liwe jest po???czenie tych spraw w jednym post?powaniu. S?d w razie wniesienia sprawy o dzia?? spadku, gdy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie zosta??o jeszcze wydane, dokona tak??e tego stwierdzenia (art. 681 k.p.c.) Od niedawna mo??liwe jest tak??e po??wiadczenie dziedziczenia u notariusza, jednak??e dotyczy to tylko spraw niespornych (art. 1025 kc w zwi?zku z art. 95a i n. ustawy Prawo o notariacie). Brak zgody pomi?dzy uczestnikami na którymkolwiek etapie post?powania przekre??la mo??liwo??? skutecznego wydania aktu po??wiadczenia dziedziczenia. Uzyskanie notarialnego po??wiadczenia dziedziczenia nie wymaga z??o??enia wniosku obwarowanego wymogami formalnymi (jak w przypadku s?dowego potwierdzenia), a ponadto uczestnicy takiego post?powania mog? dowolnie wybiera? notariusza, który akt po??wiadczenia dziedziczenia sporz?dzi. Wynagrodzenie notariusza za sporz?dzenie aktu po??wiadczenia dziedziczenia wynosi 50 z?? bez wzgl?du na warto??? spadku plus 100 z?? za sporz?dzenie protoko??u poprzedzaj?cego wydanie aktu po??wiadczenia (do wszystkich podanych op??at trzeba doda? 22 proc. VAT). Jest to wi?c nawet ta??sze ni?? stwierdzenie nabycia spadku przeprowadzone przed s?dem (tam op??aty wynosz?: od wniosku o stwierdzenie nabycia 50 z??, natomiast op??ata od wniosku o dzia?? spadku wynosi 500 z??, a je??li jest to zgodny wniosek stron, to 300 z??).
W Pana przypadku, gdyby nie by??o darowizn, to wszystkie dzieci po dziale spadku powinny otrzyma? mniej wi?cej tyle samo. Jednak??e w tej sytuacji, jaka zaistnia??a, bracia, którzy otrzymali wcze??niej darowizn? maj? obowi?zek zaliczenia jej na sched? spadkow?, co znaczy, ??e przy post?powaniu w sprawie dzia??u spadku istnieje obowi?zek wykazania otrzymanych wcze??niej od spadkodawcy ??rodków. Zaliczenie darowizny na sched? spadkow? przeprowadza si? w ten sposób, ??e warto??? darowizn dolicza si? do spadku lub do cz???ci spadku, która ulega podzia??owi mi?dzy spadkobierców obowi?zanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza si? sched? spadkow? ka??dego z tych spadkobierców, a nast?pnie ka??demu z nich zalicza si? na poczet jego schedy warto??? darowizny podlegaj?cej zaliczeniu (warto??? przedmiotu darowizny oblicza si? wed??ug stanu z chwili jej dokonania, a wed??ug cen z chwili dzia??u spadku). Spadkobierca, którego warto??? darowizny przewy??sza jego udzia?? w spadku, zostaje z dzia??u wyeliminowany, je??eli za?? warto??? ta jest ni??sza, jego udzia?? zostaje w dziale stosownie wyrównany. Z tego, co Pan mówi, wobec wielko??ci darowizn, bracia najpewniej na skutek dzia??u spadku ju?? nie powi?ksz? swojego maj?tku, co oznacza, ??e przy zgodzie matki i siostry b?dzie móg?? Pan zosta? jedynym w??a??cicielem owej nieruchomo??ci. 



<< powrót do listy pytań