Pro publico bono

Pytanie 67

Mój m??? zmar??, z ma????e??stwa mamy córk?. Razem z m???em przepisali??my na jedn? z córek mieszkanie i w akcie notarialnym zastrzegli??my sobie s??u??ebno??? mieszkania. Formalnie odby??o si? to na podstawie umowy sprzeda??y, ale pomimo tego, ??e akt notarialny wzmiankuje sprzeda?? w istocie by??a to darowizna. Córka nigdy nic nam nie zap??aci??a. Po ??mierci m???a ja zgodzi??am si? na wykre??lenie mojej s??u??ebno??ci, ale nie dlatego, ??e nie chcia??am tam mieszka?, ale tylko po to aby córka mog??a wzi?? kredyt zabezpieczony hipotek?. Nie wiem czy dobrze zrobi??am? Co b?dzie je??eli córka oka??e si? niewdzi?czna? Córka obieca??a, ??e zapewni mi dach nad g??ow?, ale nie wiem czy si? z obietnicy wywi???e.



To, ??e dotychczas znacz?co pomog??a Pani córce mo??na zapisa? do Pani zas??ug. Pomoc córce wi?za??a si? do??? daleko id?cym uszczupleniem swoich w??asnych praw. I tak darowizna (nazwana u notariusza: „umow? sprzeda??y”) spowodowa??a wyj??cie z Pa??stwa maj?tku do maj?tku córki darowanej nieruchomo??ci. Pó??niejsza dobrowolna rezygnacja ze s??u??ebno??ci spowodowa??a, ??e obecnie nie przys??uguje Pani prawo zamieszkiwania we wcze??niej podarowanej nieruchomo??ci. Takie s? konsekwencje Pani wyboru. W ??adnym stopniu nie gani? Pani post?powania, wskazuj? jedynie, ??e nieroz???cznie wi???e si? ono z uszczupleniem Pani mo??liwo??ci prawnych w zakresie dba??o??ci o swój w??asny interes.
Obietnica córki mo??e by? potraktowana dwojako – albo jako o??wiadczenie zmierzaj?ce do zawarcia jakiej?? umowy z Pani? albo jako forma zwyk??ego rodzinnego wsparcia, którego cz??onkowie rodziny z natury rzeczy sobie wzajemnie udzielaj?. W drugim przypadku nie da si? takiej obietnicy nada? tre??ci normatywnych, czyli innymi s??owy nie da si? na podstawie takiej obietnicy skutecznie wyegzekwowa? od córki (w razie konfliktu) realizacji obietnicy: np. znalezienia i op??acenia jakiego?? lokum.
Zapewne córka winna jest Pani wiele, ale d??ug ten niekoniecznie musi prowadzi? do powstania roszcze?? prawnych. Sk??aniam si? do pogl?du, i?? mo??e to by? d??ug natury moralnej.
Natomiast w przypadku ra???cej niewdzi?czno??ci córki istnieje oczywi??cie mo??liwo??? odwo??ania darowizny. Bior?c pod uwag? przedstawione okoliczno??ci faktyczne mog? stwierdzi?, ??e na przyk??ad próba eksmisji Pani przez córk? z zajmowanej a podarowanej nieruchomo??ci, cho? formalnie poprawna (gdy?? nie s??u??y Pani prawo do korzystania z tej nieruchomo??ci) powinna by? uznana za przejaw takiej ra???cej niewdzi?czno??ci. Odwo??anie darowizny w takiej sytuacji nie spowoduje powrotnego przej??cia w??asno??ci ca??ej nieruchomo??ci na Pani?, gdy?? pami?ta? nale??y, ??e darowizny dokonali oboje ma????onkowie. Powy??sza uwaga poczyniona jest przy za??o??eniu, ??e nie b?dzie w?tpliwo??ci co do tego, ??e nieruchomo??? zosta??a podarowana, a zapis w umowie co do jej sprzeda??y jest fikcyjny (por. art. 83 § 1 zd. 2 k.c.).



<< powrót do listy pytań